APA: Vraag en antwoord

Veelgestelde vragen over de APA-normen.

Hoe moet een bron zonder auteur worden weergegeven?

Is de auteur van een bron niet bekend? Vermeld dan de verantwoordelijke organisatie. Is de organisatie ook niet bekend? Zet dan de titel vooraan en het publicatiejaar erachter, gevolgd door de rest van de bronvermelding. In de tekst wordt in plaats van de auteur of organisatie de titel genoemd tussen dubbele aanhalingstekens. In de bronnenlijst wordt deze bron dan bij de eerste letter van de titel vermeld. Als de organisatie gelijk is aan de uitgever wordt bij de naam van de uitgever 'Auteur' gezet.
Zie ook The APA-Team: Woordenboeken

 
Voorbeelden

  • Europese Commissie. Directoraat-generaal Onderwijs en cultuur. (2010). Erasmus hoger onderwijs: Aanmoediging van de internationalisering aan Europese universiteiten: Europese succesverhalen. Luxemburg: Bureau voor publicaties van de Europese Unie.
     
  • Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. (2010). Bacheloropleidingen. Geraadpleegd op 1 juni 2010, van http://www.han.nl/start/bachelor-opleidingen/
     
  • Sociaal en Cultureel Planbureau. (2006). Investeren in vermogen: Sociaal en cultureel rapport 2006. Den Haag: Auteur. 
     
  • Van Dale middelgroot woordenboek Engels Nederlands. (2009). Utrecht: Van Dale.
     
  • Werkloosheidswet, Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen en Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering. (2009). Alphen aan den Rijn: Kluwer.
         

   

Hoe moet een bron zonder jaar van uitgave worden weergegeven?

Staat er bij een bron geen publicatiedatum vermeld? Noteer dan z.d. (zonder datum).
 

Voorbeelden

     

Hoe moet een bron zonder uitgever of plaatsnaam worden weergegeven?

Vermeld als er geen uitgever is na de plaats de naam van het instituut of de organisatie waar de publicatie vandaan komt. Wanneer deze niet bekend is komt achter de plaatsnaam de toevoeging z.u. (zonder uitgever) tussen haakjes.
Is de uitgever bekend maar de plaatsnaam niet wordt z.p. (zonder plaatsnaam) gebruikt. Bij het ontbreken van zowel plaatsnaam, uitgever of organisatie, bijvoorbeeld bij ongepubliceerd materiaal, komt de verwijzing geheel te vervallen.
Ontbrekende informatie die elders kan worden gevonden, bijvoorbeeld op de website van de uitgever kan tussen vierkante haken worden toegevoegd, maar dit is niet verplicht.

 
Voorbeelden

  • Berends, R., & Polhuys, L. (2011). Dalton werkt...: Praktisch overzicht van daltononderwijs in Nederland. (z.p.): NDV.
     
  • Beurs, E. de. (2004). Brief Symptom Inventory (BSI): Handleiding. Leiden: (z.u.).
      
  • Herweck, D. (2011). Albert Einstein: Een vriendelijk genie. [Noordhorn]: Schoolsupport.  
         

       

Hoe moet een bron met meerdere plaatsnamen of uitgevers worden weergegeven?

Bij meerdere plaatsnamen en/of uitgevers geeft APA aan dat alleen de naam die in de publicatie als eerste genoemd staat, wordt vermeld. Houd de schrijfwijze aan die in de publicatie gebruikt wordt, bijvoorbeeld Paris niet veranderen in Parijs.

Voorbeelden

  • Anthoni, S. (Red.). (2011). Hulpverlening bij kindermishandeling: Over individuele weerbaarheid en maatschappelijke kwetsbaarheid. Antwerpen: Garant.
    N.B. In het boek staat Apeldoorn als tweede plaatsnaam vermeld.
     
  • Goscinny, R. & Uderzo, A. (1997). Astérix le gaulois. Paris: Hachette. 
       

      

Hoe moet een tijdschrift- of krantenartikel zonder jaargang, nummer of paginanummering worden weergegeven?

In sommige gevallen, met name bij online bronnen, worden jaargang, nummer en/of paginanummering niet genoemd. Ook bij speciale katernen en bijlagen kan nummering ontbreken. Omdat deze informatie niet beschikbaar is, kan deze ook niet vermeld worden. Het is wel mogelijk bij het ontbreken van een nummer de maand te noemen, of te verwijzen naar een paragraaf als de tekst is opgedeeld in meerdere secties. Een speciale uitgave kan apart genoemd worden met vierkante haken.

 
Voorbeelden

  • Ammerlaan, R. (2010, juli/augustus). 'Ik ben bang dat liefde alleen maar een woord is': Harry Mulisch schrijver. Hollands diep, (18), 47-48.
     
  • Elkund, R. C. (Ed.). (2011, June). NASPSPA 2011 Conference Abstracts [Supplement]. Journal of sport & exercise psychology, 33.
     
  • Klein, M. de. (2010, winter). Patatje met...?: In Nederland valt er steeds meer vegetarisch te snacken. Leven: Kwartaalmagazine van de Nederlandse Vegetariërsbond, 17.
     
  • Spaak, M. (2011, 29 november). Orka verhuist van Harderwijk naar Tenerife. Algemeen Nederlands Persbureau ANP. Geraadpleegd op 30 november 2011, van http://newsportal.lexisnexis.nl/han/
          

       

Hoe wordt verwezen naar een eigen vertaling van een bron?

Een citaat mag vertaald worden, bijvoorbeeld om de tekst beter leesbaar te maken. Een vertaling van een citaat geldt als een parafrase. Er hoeft niet vermeld te worden dat het om een vertaling gaat. Bij een vertaling van een citaat wordt wel aangeraden om het paginanummer te vermelden.

In de literatuurlijst wordt de originele bron genoemd, eventueel met een vertaling van de titel tussen vierkante haakjes.

Voor officiële vertalingen, zie Wordt een ISBN, een vertaler of titelatuur in de bronnenlijst opgenomen

Zie ook The APA-Team: Vertalingen.

 
Voorbeeld

  • Tekst
    Volgens Loris Malaguzzi (1995) hebben kinderen individuele, juridische, maatschappelijke en sociale rechten (p. 63).
    Bronnenlijst
    Malaguzzi, L. (1995). In viaggio coi diritti delle bambine e dei bambini [Een zoektocht naar de rechten van jonge kinderen]. Utrecht: SWP.
        

   

Hoe wordt verwezen naar een eerder gemaakt verslag?

Wanneer een student in een verslag gebruik maakt van een eerder gemaakt verslag of opdracht is bronvermelding verplicht, anders is het zelfplagiaat. In de bronnenlijst is de vermelding:

Student, A. (jaartal). Titel van verslag (Omschrijving van verslag). Herkomst publicatie.

In de tekst worden naam en jaartal genoemd, eventueel ook het paginanummer als er geciteerd wordt.

Voorbeeld

  • Tekst
    … in het stageverslag (Smit, 2016) dat ik vorig jaar maakte …
  • Bronnenlijst
    Smit, J. (2016). De missie en visie van Pluryn (Stageverslag). Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Nijmegen.


 

Hoe wordt een boek, tijdschriftartikel, rapport, etc. in de bronnenlijst vermeld als deze is gevonden op internet, bijvoorbeeld in een online databank?

In de bronnenlijst wordt deze titel opgenomen als internetbron, omdat er verschil kan zijn tussen een online en een gedrukte versie. Bij sommige databanken zoals LexisNexis worden bijvoorbeeld niet altijd paginanummers genoemd. Kijk voor enkele voorbeelden bij Internetbron, Tijdschriftartikel of Audiovsiuele bron.
Zie ook The APA-Team: Links ja of nee? [1]
       

          

Hoe wordt in de tekst verwezen naar verschillende publicaties met dezelfde auteurs en jaartallen?

Als verschillende publicaties dezelfde auteur of organisatie en hetzelfde jaartal hebben wordt om onderscheid te maken achter het eerste jaartal een kleine letter a en het tweede jaartal een kleine letter b gezet. Bij bronnen zonder datum wordt het dan z.d.-a, z.d.-b, etc.

Zie ook The APA-Team: 'Tweelingenverwijzingen': Zelfde auteur(s), zelfde jaar
Zie ook The APA-Team: Zelfde site, verschillende pagina's.

 
Voorbeeld

  • Tekst
    …staat genoemd in het eerste rapport (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, 2011a, p. 5) en het tweede rapport (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, 2011b, p. 15)…
    Bronnenlijst
    Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. (2011a)...
    Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. (2011b)...
      

   

Hoe wordt in de tekst verwezen naar een bron waarin een andere bron genoemd wordt?

In de tekst wordt altijd verwezen naar de bron waarin de informatie gevonden is, ook al heeft de auteur zich op een andere bron gebaseerd. De auteur kan immers een eigen interpretatie aan de oorspronkelijke bron hebben geven (zeker bij een parafrase) of kan foutief citeren.

Het wordt aangeraden om in de tekst aan te geven dat de auteur zich gebaseerd heeft op een andere bron door "geciteerd in" of alleen "in" toe te voegen. In de bronnenlijst wordt alleen de titel opgenomen die geraadpleegd is.

In onderstaand voorbeeld is Mecheler het origineel en wordt geciteerd door Berk. De schrijver van de tekst heeft alleen Berk gelezen.

Mecheler en eventueel het jaartal mogen in de tekst genoemd worden maar niet in de bronnenlijst, Berk moet in de tekst en in de bronnenlijst vermeld worden.
Zie ook The APA-Team: Bronvermelding van een bronvermelding.

 
Voorbeelden

  • …Op de leeftijd van drie jaar kan een kind zonder steunwielen fietsen (Mecheler, 2007, geciteerd in Berk, 2011, p. 19)…
     
  • …Volgens Mecheler (in Berk, 2011, p. 19) kan een kind van drie jaar zonder steunwielen fietsen…
        

   

Hoe wordt verwezen naar bronnen die alleen toegankelijk zijn na een inlog, bijvoorbeeld Scholar of intranet van een stageinstelling?

Hiervoor gelden dezelfde regels als voor bronnen die vrij toegankelijk zijn. De lezer heeft misschien geen toegang tot deze bron maar dat geldt ook voor bijvoorbeeld websites die gewijzigd zijn of niet meer online staan. Uitzonderingen zijn omgevingen achter een inlog met vertrouwelijke informatie of documenten van een onderwijsinstelling.
Voor vertrouwelijke informatie, zie The APA-Team: Patiëntendossier
Voor documenten van een stageplaats, zie The APA-Team: Stage.
    

  

Hoe wordt een hoofdstuk uit een boek in een bronnenlijst vermeld?

Zie hiervoor Hoofdstuk uit een boek. Als de auteur van het hoofdstuk dezelfde is als de auteur van het boek wordt het hoofdstuk volgens de APA-richtlijnen niet apart genoemd.

Wie toch expliciet een hoofdstuk zou willen noemen van een boek waarvan de auteur dezelfde is als van het boek, bijvoorbeeld in een reader, zou dit als volgt kunnen doen:

  • Lees voor week 2 hoofdstuk 5:
    Migchelbrink, F. (2007). De vraagstelling en doelstelling. In Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (10e druk, pp. 67-76). Amsterdam: SWP.
        

      

Hoe wordt in de tekst en in een bronnenlijst verwezen naar bronnen met meerdere auteurs?

Meerdere auteurs of redacteuren

 
Dit is afhankelijk van het aantal auteurs of redacteuren. Eén of twee auteurs worden altijd genoemd, in een tekst bij een citaat of parafrase en in de bronnenlijst. Drie, vier of vijf auteurs worden bij het eerste citaat of parafrase allemaal genoemd, als dezelfde publicatie nogmaals wordt aangehaald dan alleen de eerste naam met de toevoeging et al. (Latijnse afkorting voor “en anderen”). In de bronnenlijst worden alle namen genoemd.

Bij zes of meer auteurs wordt in de tekst alleen de eerste naam en et al. genoemd. In de bronnenlijst worden alle auteurs genoemd, vanaf acht auteurs alleen de eerste zes namen, daarna het beletselteken met spaties (. . .), gevolgd door de laatste auteur, zonder een ampersand (&).

Zie ook bovenstaand schema ter verduidelijking (paginanummers, verplicht bij een citaat, staan hier niet genoemd). De namen van de auteurs of redacteurs staan in dezelfde volgorde als in de publicatie.
       

       

Wordt een les of een hoorcollege in de bronnenlijst opgenomen?

Lessen, hoorcolleges, workshops, lezingen, presentaties, etc. worden niet opgenomen in een bronvermelding, omdat de lezer de informatie niet kan controleren. In de tekst wordt naar een les verwezen als persoonlijle mededeling (net als bijvoorbeeld een interview) door de naam van de les, de naam van de docent en de datum te noemen.
Let op: wanneer er verwezen wordt naar bijvoorbeeld een PowerPoint-presentatie die na een les online is gezet, geldt dit als internetbron (zie voorbeeld Hoorcollege Risicojongeren).
Zie ook The APA-Team: Lessen.


Voorbeelden

  • …volgens de heer Jan Jansen (hoorcollege risicojongeren, persoonlijke mededeling, 30 november 2009) is dit niet geval…
     
  • …maar dit is niet het geval (J. Jansen, hoorcollege risicojongeren, persoonlijke mededeling, 30 november 2009) en zal…
     
  • …Jan Jansen (hoorcollege risicojongeren, persoonlijke mededeling, 30 november 2009) vertelde in zijn les dat dit niet het geval is en… 
         

    

Wordt een ISBN, een vertaler of titulatuur in de bronnenlijst opgenomen?

ISBN en titulatuur (drs, mr, etc.) worden niet genoemd. Een vertaler wordt niet in de tekst maar wel in de bronvermelding genoemd. Bij werken uit de klassieke literatuur die meerdere keren zijn vertaald kan indien bekend het originele jaar van publicatie worden toegevoegd. De originele titel mag tussen vierkante haken worden toegevoegd maar dit is niet verplicht.
Voor eigen vertalingen, zie Hoe wordt verwezen naar een eigen vertaling van een bron?
Zie ook The APA-Team: Vertalingen.

Voorbeelden

  • Aristoteles. (2010). Problemen: 415 vragen over melancholie, wijn, muziek, liefde etc. [Problēmata] (J. Beets, R. Ferwerda & B. Schomakers, Vert.). Budel: DAMON.
     
  • Rowling, J. K. (2007). Harry Potter en de relieken van de dood [Harry Potter and the deathly hallows] (W. Buddingh', Vert.). Amsterdam: De Harmonie.
     
  • Shakespeare, W. (2009). Romeo en Julia [Romeo and Juliet] (F. Albers, Vert.). Amsterdam: De Bezige Bij. (Origineel werk gepubliceerd in 1595).
           

      

Wordt een webadres helemaal genoemd, ook als deze heel lang is?

Om de geraadpleegde website terug te vinden wordt de gehele link genoemd. Soms zijn de links meerdere regels lang en is het niet altijd duidelijk of de link tijdelijk werkt.

Voorbeeld

In bovenstaand voorbeeld staat op de website ook een permalink ("permanente link") genoemd die niet alleen korter is maar ook naar de juiste pagina doorverwijst, ook als de link tijdelijk is of gewijzigd wordt.

Online tijdschriftartikelen hebben vaak een DOI ("digital object identifier"), een uniek nummer waarmee het artikel altijd kan worden teruggevonden. In onderstaand voorbeeld wordt de DOI in het pdf-bestand genoemd. Bij een DOI hoeft de datum van raadplegen of downloaden en het afleveringsnummer (staat tussen haakjes)  niet genoemd te worden.

  • Poorjavad, M., Derakhshandeh, F., Etemadifar, M., Soleymani, B., Minagar, A., & Maghzi, A. H. (2010). Oropharyngeal dysphagia in multiple sclerosis. Multiple sclerose journal, 16, 362-365. doi:10.1177/1352458509358089

Van een DOI wordt een link gemaakt door er https://doi.org/ voor te zetten, bovenstaand voorbeeld wordt dan https://doi.org/10.1177/1352458509358089. Deze link mag ook in een bronnenlijst genoemd worden.

Zie ook The APA-Team: Links ja of nee? [2]
   

                

Worden bij APA voet- en eindnoten gebruikt?

APA maakt geen gebruik van voet- of eindnoten voor bronvermelding. Het is wel toegestaan voor een korte toelichting op de tekst. In de tekst zelf wordt een korte verwijzing naar de gebruikte bron opgenomen (zie Citeren en parafraseren) en in de bronnenlijst de complete beschrijving (zie Bronnenlijst). De reden hiervoor is economisch: het spaart papier uit.
      

         

Kan de spelling van namen, titels, etc. ergens gecontroleerd worden?

Juiste spelling van namen van auteurs, uitgeverijen, etc. kunnen onder andere gevonden worden in de Catalogus Studiecentra HAN en WorldCat. WorldCat geeft tevens middels de optie "Citeren/Exporteren" de juiste de APA-norm van de gevonden titel weer.
         

                

Waar kan een APA regel gevonden worden die hier niet genoemd wordt?

In Studiecentrum Kapittelweg, Studiecentrum Gymnasion, Studiecentrum Economie-Techniek en Studioecentrum Sport en Bewegen kunnen alle APA-regels teruggevonden worden in het boek:

American Psychological Association. (2010). Publication manual of the American Psychological Association (6th ed.). Washington, DC: Author.

Daarnaast houdt APA een weblog bij: http://blog.apastyle.org. Op zoek naar een voorbeeld dat hierboven niet genoemd wordt? Laat het ons weten door te mailen naar auteursrecht@han.nl.

Probeer bij twijfel zo volledig mogelijk te zijn, bedenk dat de bedoeling van een bronnenlijst is dat iemand anders de genoemde bron kan terugvinden.