Early morning toast: waterstof als gouden schakel in de energietransitie

14 maart 2019

Tijdens de Early morning toast, een terugkerend evenement van Kiemt, kwamen zo’n 120 mensen bijeen voor presentaties over waterstof. Vier sprekers vertelden aan welke projecten zij werken, rondom de veelbelovende energiedrager. ‘Waarom wachten we met deze transitie en beginnen we niet gewoon?’

De Early Morning Toast, georganiseerd door Kiemt

De toast vindt 12 maart plaats op het Industriepark Kleefse Waard in Arnhem. Op het bedrijvenpark zitten meerdere bedrijven die met waterstof werken, waaronder brandstofcelsysteem-fabrikant HyMove. En aan de rand van het bedrijvenpark verrijst een publiek waterstoftankstation voor lijnbussen, huisvuilwagens en personenauto’s.

Waterstoflab

Er staat nog meer waterstofinnovatie op de planning, op het IPKW. Tijdens de Early Morning Toast spreekt Wouter Dalhuijsen, onderzoeker bij het lectoraat Duurzame Energie op de HAN, over een waterstoflab in spť. Studenten en bedrijven kunnen dit gebruiken voor hun onderzoek naar waterstof. Het lab wordt onderdeel van het†New Energy & Mobility Innovatielab, waar studenten samen met bedrijven aan energievraagstukken werken.

Als alles volgens plan verloopt, opent het waterstoflab deze zomer zijn deuren. Wanneer het volwaardige New Energy & Mobility Innovatielab van start gaat, is nog niet duidelijk. ‘Het hangt ervan af welke bedrijven en onderwijsinstellingen mee gaan doen. Bij dezen een uitnodiging. Wat mij betreft gaan we volgend jaar van start’, aldus IPKW-directeur Kevin Rijke, tijdens een korte presentatie.

De samenwerking van het IPKW en de HAN is een logische. De hogeschool richt zich ook al jaren op waterstof. Een recent project is Hydrova. De HAN ontwikkelt specifieke brandstofcel-toepassingen voor het midden- en kleinbedrijf. Onderzoekers en studenten werken bijvoorbeeld aan een houtversnipperaar en een stoomreiniger. Kunnen de dieselmotoren vervangen worden door brandstofcelsystemen?

Alternatief voor aardgas

Een ander prangend thema, dat tijdens de Early Morning Toast naar voren komt, is het verwarmen van woningen. Wanneer de (aard)gaskraan in Nederland dichtgaat, verdwijnen de klassieke cv-ketels en moeten woningen op een alternatieve manier verwarmd worden. Ruud Brunst van ketelfabrikant Remeha ziet een grote rol weggelegd voor waterstof.

Hij wijst erop dat zonne- en windenergie niet altijd beschikbaar is en daarom beter opgeslagen kan worden in moleculen, oftewel: omgezet kan worden in waterstof. Remeha ontwikkelt momenteel waterstofketels. Een groot voordeel, aldus Brunst: de ingebruikname van zo’n ketel is minder ingrijpend dan een warmtepomp in huis plaatsen. Er zijn bijvoorbeeld geen speciale lagetemperatuurradiatoren nodig.

Een ander voordeel van waterstofketels en brandstofcellen in gebouwen: het bestaande gasnet kan gebruikt worden voor de distributie van waterstof. Dat blijkt uit een presentatie van Sander Markus van Qirion, het – in de woorden van Markus – technisch kennishart van netwerkbedrijf Alliander. Waterstof kan worden vermengd met aardgas en op bepaalde punten uit de leiding worden gehaald en gefilterd. Markus heeft het over gas-ontvangststations, verspreid over het Nederlandse gasnet. ‘Je kunt pure waterstof krijgen waar je maar wilt. Bij waterstoftankstations, bijvoorbeeld, of in binnensteden.’

FinanciŽle kansen

Tot slot biedt waterstof financiŽle kansen, blijkt uit een presentatie van DNV Gl’s Theo Bosma. In de nabije toekomst ontstaat een situatie waarin we overschotten duurzame energie hebben. Die overschotten kunnen gebruikt worden om waterstof te maken, van goedkope of zelfs gratis elektriciteit. Wanneer er tekorten zijn, en de elektriciteitsprijs weer omhooggaat, kan opnieuw elektrolyse worden toegepast en kan de energie weer worden teruggeleverd. Uit onderzoek van DNV Gl blijkt dat deze strategie – financieel gezien – de moeite waard is.

Bron: HAN Centre of Expertise - SEECE