The Future of Us: samen klimaat-uitdagingen aangaan

11 juni 2019

De toekomst is van ons! Dat was 23 mei de kernboodschap tijdens duurzaamheidsfestival The Future of Us op het Industriepark Kleefse Waard in Arnhem. Maar hoe gaan we de huidige energie- en klimaatuitdagingen dan precies aanpakken? Door vooral heel veel samen te werken.

Christien Lokman, programmamanager van het HAN-zwaartepunt Sustainable Energy & Environment, presenteert tijdens The Future of Us

In 2050 hebben we te maken met 9 miljard mensen op de wereld. De fossiele brandstoffen raken op, en om de klimaatdoelen te behalen is een omschakeling nodig. Om die te maken moeten in de toekomst voedsel, materialen en energie deels uit biomassa komen: energie die vrijkomt door verbranding van plantaardig materiaal. Althans, als het aan Richèle Wind ligt. Wind is projectmanager van het onderzoekstraject “Biomassa voor energie en grondstoffen” bij de HAN, en noemde het gebruik van biomassa in haar presentatie ‘onmisbaar’.

Denk bij biomassa vooral niet alleen aan groenafval. Doelbewust planten telen om als grondstof in te zetten hoort er ook bij. Dan heeft met name vezelhennep veel potentie, aldus Wind. “Vezelhennep verbetert de bodemstructuur en de vruchtbaarheid van de grond. Het is een sterk gewas waar je weinig tot geen bestrijdingsmiddelen voor nodig hebt. We kunnen de volledige plant gebruiken om straks hele mooie producten van te maken.”

Kritische vragen van het publiek

Bezoekers van het kenniscafé op het festival konden bij Christien Lokman, programmamanager SEE (Sustainable Energy & Environment) bij de HAN, terecht met hun vragen over biomassa als energiebron. En die vragen waren soms behoorlijk kritisch. “Moet biomassa niet beter gedefinieerd worden? Krijg je als opleiding niet een hele slechte naam als biomassa vooral geassocieerd gaat worden met het verbranden van bomen?”, klonk het uit de zaal. Legitieme vragen, vond ook Lokman. “Dat is een heel belangrijk punt,waar ook zeker aandacht voor moet komen. Biomassa staat nu soms helaas in een negatief daglicht: dat willen we veranderen.”

Lokman onderstreepte nog eens hoe belangrijk samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven is om die nodige omschakelingen te maken. “Wij moeten studenten voorbereiden op de toekomst. En daar is haast bij. Verschillende disciplines moeten worden samengebracht: dat doen we in hybride leeromgevingen op het te ontwikkelen innovatielab, hier op het IPKW. Maar die samenwerking moet voor alle partijen voordelig zijn, anders gaat het niet werken. Samen innoveren en leren: daar gaat het om.”

Mensen om de klus te klaren

Dat we de energietransitie alleen in goede banen kunnen leiden als we genoeg mensen kunnen leveren voor de arbeidsmarkt werd nog eens benadrukt door Erik Folgering en Tinus Hammink van de HAN. Ze zijn beide verbonden aan SEECE (Sustainable Electrical Energy Centre of Expertise).

Er zijn straks namelijk veel meer -en betere- energieprofessionals nodig, aldus Hammink. En dat gaat nog een pittige uitdaging worden. “Er zullen ongeveer 72.000 voltijdbanen bij komen. Om al die vacatures gevuld te krijgen, zullen we nieuwe manieren moeten vinden en nieuwe doelgroepen aan moeten boren. Bijvoorbeeld met zij-instromers, die we nieuwe perspectieven kunnen bieden, of met internationale studenten die we Engelstalige bachelors aanbieden.”

Hoe dan ook moet het onderwijs op de kop, vindt ook Folgering. Daarbij sluit hij zich helemaal aan bij de mening van Lokman. “Door die gouden driehoek van onderwijs, onderzoek en onderneming krijg je simpelweg betere professionals. Studenten kunnen zich zo bezighouden met waar ze écht goed in zijn, en je krijgt hele nuttige interacties. We moeten studenten opleiden voor de problematiek van morgen: alleen zo kunnen we ze goed afleveren aan de maatschappij. De wereld verandert. Daar is vernieuwing voor nodig.”

Innovatie bleek ook precies de kern van de populaire presentatie van ondernemer en ‘nationale energiecommissaris’ Ruud Koornstra. Want zonder vernieuwing ben je namelijk helemaal nergens als het op een CO2-vrije toekomst aankomt. “We zijn in Nederland de fucking beste op het gebied van vernieuwing. Dat wat wij hier samen bekokstoven op duurzaamheidsgebied, dat is ongelofelijk. We werken aan boten en bussen die rijden op waterstofkorrels. Elektrisch vliegen komt plotseling heel dichtbij. Huizen gaan gekoeld worden met de nieuwste, groene technologie.”

Werken aan de toekomst

Gaat het zo door met die vernieuwing op het gebied van duurzaamheid, dan voorziet Koornstra ‘het paradijs op aarde’. “Laten we in een land leven waar we durven dromen. We hebben tenslotte ook mensen op de maan gezet. Dus een geheel CO2-vrij Nederland in, laten we zeggen, 2030? We moeten aan de bak, maar ik weet zeker: dat gaat er absoluut komen.”

Bron: HAN, Hans van Lissum