APA: Bronnenlijst

Alle bronvermeldingen in de tekst zijn terug te vinden in de bronnenlijst – persoonlijke communicatie uitgezonderd – en alle titels in de bronnenlijst zijn terug te vinden in de tekst. De bronnenlijst is een nieuw hoofdstuk en komt na de hoofdtekst en voor de eventuele bijlage(n). De lezer van de tekst kan in de bronnenlijst alle gegevens terugvinden die nodig zijn om de bron eventueel zelf te raadplegen.

Op deze pagina worden de belangrijkste richtlijnen voor bronvermeldingen beschreven, zie ook De APA-richtlijnen uitgelegd, hoofdstuk 2: Bronnenlijst en hoofdstuk 3: Voorbeelden bronnenlijst.

Let op: een bronnenlijst is altijd alfabetisch, ongeacht de bron of het materiaal.
Zie ook The APA-Team: Opmaak bronnenlijst / Opmaak bronnenlijst in Word
Zie ook The APA-Team: Alfabetische volgorde bronnenlijst
Zie ook The APA-Team: Hoofdletters

1 Boek

Boeken kunnen op papier en online worden geraadpleegd, onderstaande richtlijnen zijn voor beide verschijningsvormen van toepassing.

  • Een tweede of latere druk wordt tussen haakjes vermeld na de titel. Noteer het getal, dus '2e druk' in plaats van 'tweede druk'. Neem de beschrijving over die in het boek genoemd wordt: 2e herziene druk, 3e gecorrigeerde druk, etc.
    Zowel de schrijfwijze 2e druk, 2de druk, eventueel geschreven in superscript (standaardfunctie in Word) zijn toegestaan, wees hier wel consequent in.
    De eerste druk wordt nooit genoemd, ook niet als dit wel in het boek wordt vermeld.
    De oplage wordt niet vermeld.
  • Tussenvoegsels ('van de', 'van den', etc.) komen voor de achternaam te staan en worden voluit geschreven, bijvoorbeeld: Van den Berg, G. H.
    Deze naam komt in de bronnenlijst bij de letter V (van Van den Berg) te staan.
  • Als er geen auteur is maar wel een redacteur wordt dat er tussen haakjes bijgezet in de taal van het boek:
    (Red.) = redacteur, (Reds.) = redacteurs, (Ed.) = editor, (Eds.) = editors.
  • Bij twee of meer auteurs of redacteurs staat voor de laatste naam een ampersand (&). De namen staan in dezelfde volgorde als in het boek.
  • De titel van het boek wordt helemaal genoemd. Bij hoofd- en ondertitel komt achter de hoofdtitel een dubbele punt en begint de ondertitel met een hoofdletter:
    Hoofdtitel: Ondertitel
  • Auteurs worden allemaal genoemd, bij 21 of meer auteurs (of redacteurs) worden de eerste 20 namen genoemd, daarna het beletselteken met spaties (. . .), gevolgd door de laatste auteur, zonder een ampersand (&).
    Zie ook Hoe wordt in de tekst en in een bronnenlijst verwezen naar bronnen met meerdere auteurs? 
  • Zie ook The APA-Team: Meerdere auteurs, meerdere functies.
  • Zie ook The APA-Team: Vertalingen.
  • Zie ook The APA-Team: Woordenboeken.

   

- 1.1 Papier

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het boek. Uitgever.

  • Woorden die verwijzen naar de rechtsvorm van de uitgever, bijvoorbeeld BV of Inc., worden weggelaten.

 
Voorbeelden

  • Eén auteur
    Dewulf, D. (2017). Zelfcompassie voor je kids. Lannoo.

    Tekst: (Dewulf, 2017)
    of: Dewulf (2017)
     
  • Twee auteurs
    Adriaansen, M., & Caris, J. (2020). Elementaire sociale vaardigheden (4e druk). Bohn Stafleu van Loghum.

    Tekst: (Adriaansen & Caris, 2020)
    of: Adriaansen en Caris (2020)
     
  • Drie of meer auteurs
    Baarda, B., Bakker, E., Fischer, T., Julsing, M., Kostelijk, E., & Van der Velden, T. (2021). Basisboek kwalitatief onderzoek: Handleiding voor het opzetten en uitvoeren van kwalitatief onderzoek (5e druk). Noordhoff Uitgevers.

    Tekst: (Baarda et al., 2010)
    of: Baarda et al. (2010)
     
  • Auteur(s) met medewerker(s)
    Bolt, A., & Van der Zijden, Q. (met Diephuis, K., Tacq, E., & Van Bemmel, R.). (2017). 1Gezin 1Plan: Handboek voor de praktijk (3e druk). Uitgeverij SWP.

    Tekst: (Bolt & Van der Zijden, 2017)
    of: Bolt en Van der Zijden (2017)
     
  • Achternamen met tussenvoegsel
    Van der Donk, C., & Van Lanen, B. (2019). Praktijkonderzoek in zorg en welzijn (3e herziene druk). Uitgeverij Coutinho.

    Tekst: (Van der Donk & Van Lanen, 2019)
    of: Van der Donk en Van Lanen (2019)
     
  • Dubbele achternaam
    Oosterhof-van der Poel, M. (2013). Opvoedingsproblemen 4-12 jarigen: Handleiding voor opvoeders (3e herziene druk). Van Gorcum.

    Tekst: (Oosterhof-van der Poel, 2013)
    of: Oosterhof-van der Poel (2013)
     
  • Voornaam met tussenstreepje
    Geenen, M.-J. (2017). Reflecteren: Leren van je ervaringen als sociale professional (2e herziene druk). Uitgeverij Coutinho.
     
    Tekst: (Geenen, 2017)
    of: Geenen (2017)
     
  • Vertaald boek
    Leahy, R. L. (2020). Therapie volgens het emotieschemamodel: 30 kenmerkende aspecten (L. Berkhuizen, Vert.). Bohn Stafleu van Loghum.

    Tekst: (Leahy, 2020)
    of: Leahy (2020)
     
  • Vertaald boek met Nederlandse bewerking
    Feldman, R. S. (2020). Ontwikkelingspsychologie (D. van der Loon, L. Voets, & G. van der Wielen, Nederlandstalige bew.; V. Walsmit, G. Bouman, T. Zuiderbaan, & M. Kerkhof, Vert.; 8e editie). Pearson Benelux.
     
    Tekst: (Feldman, 2020)
    of: Feldman (2020)

    Zie ook The APA-Team: Pearson - Nederlandse bewerking.
     
  • Tweede druk
    Oonk, W., Keijzer, R., Lit, S., & Figueiredo, N. (2020). Wiskunde in de praktijk: Kennisbasis (2e druk). Noordhoff Uitgevers.

    Tekst: (Oonk, 2020)
    of: Oonk (2020)
     
  • Herziene druk
    Migchelbrink, F. (2006). Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (11e compleet herziene druk). Uitgeverij SWP.

    Tekst: (Migchelbrink, 2006)
    of: Migchelbrink (2006)
     
  • Herziene druk en vertaler
    Whitmore, J. (2018). Succesvol coachen: Coachend leiden voor betere prestaties van individu en team (T. Roozeboom & P. van der Kaaij, Vert.; 5e herziene editie). Boom.

    Tekst: (Whitmore, 2014)
    of: Whitmore (2014)
           
  • Eén redacteur
    Didden, R. (Red.). (2006). In perspectief: Gedragsproblemen, psychiatrische stoornissen en lichte verstandelijke beperking. Bohn Stafleu van Loghum.

    Tekst: (Didden, 2006)
    of: Didden (2006)
     
  • Meerdere redacteurs
    De Louw, M., Jansen, R., Buuts, R., & Van der Aa, A. (Reds.). (2016). Leven met Q-koorts: Het dagelijkse gevecht. Stichting Q-support.

    Tekst: (De Louw et al., 2016)
    of: De Louw et al. (2016)
     
  • Eindredacteur
    Van Geet, E. (Eindred.). (2013). Bewegen en bewogen worden: Een praktisch leerboek voor iedereen die werkt met mensen met een ernstige meervoudige beperking. Stichting Onbeperkt Sportief.

    Tekst: (Van Geet, 2013)
    of: Van Geet (2013)
     
  • Amerikaanse publicatie
    Hofstede, G., Hofstede, G. J., & Minkov, M. (2010). Cultures and organizations: Software of the mind: Intercultural cooperation and its importance for survival (3rd revised and expanded edition). McGraw-Hill.

    Tekst: (Hofstede et al., 2010)
    of: Hofstede et al. (2010)
     
  • Amerikaanse publicatie met redacteur
    Malchiodi, C. (Ed.). (2018). The handbook of art therapy and digital technology. Jessica Kingsley Publishers.
     
    Tekst: (Malchiodi, 2018)
    of: Malchiodi (2018)

     

- 1.2 Online

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het boek. Uitgever. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het boek. Uitgever. https://doi.org/xxxx


Voorbeelden


             

2 Hoofdstuk uit boek

Een hoofdstuk uit een boek wordt apart genoemd als de auteur of redacteur anders is dan de auteur of redacteur van het gehele boek. Als de auteur van het hoofdstuk dezelfde is als de auteur van het boek wordt het hoofdstuk niet apart genoemd.

  • De voorletters van de redacteurs van het gehele boek worden voor de achternaam geplaatst.
  • Achter de naam van de redacteur staat (Red.), bij meer dan één redacteur (Reds.).
  • In de tekst wordt alleen de naam van de auteur van het hoofdstuk genoemd.
  • Hoofdstuknummers worden niet genoemd.
  • Zie ook The APA-Team: Hoofdstuk uit een boek: wanneer wel, wanneer niet?

 

- 2.1 Papier

Auteur hoofdstuk, A. (jaar van uitgave). Titel van hoofdstuk. In A. Redacteur (Red.), Titel van het boek (pp. xx-xx). Uitgever.


Voorbeelden

  • Eén auteur, meerdere redacteurs
    Van der Wal, M. S. (2016). Schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen. In C. Blanken, M. Clijsen, W. Garenfeld, I. te Paske, & M. van Piere (Reds.), Psychiatrie voor de sociaal werker (2e herziene druk, pp. 275-321). Bohn Stafleu van Loghum.

    Tekst: (Van der Wal, 2016)
    of: Van der Wal (2016) 
     
  • Meerdere auteurs, één redacteur
    Estratopoulou, M., & Sofologi, M. (2015). Working memory in children with autism spectrum disorder. In J. Simons (Red.), Themata uit de psychomotorische therapie: Boek 23 (pp. 29-44). Garant.

    Tekst: (Estratopoulou & Sofologi, 2015)
    of: Estratopoulou en Sofologi (2015)

   

- 2.2 Online

Auteur hoofdstuk, A. (jaar van uitgave). Titel van hoofdstuk. In A. Redacteur (Red.), Titel van het boek (pp. xx-xx). Uitgever. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx

Auteur hoofdstuk, A. (jaar van uitgave). Titel van hoofdstuk. In A. Redacteur (Red.), Titel van het boek (pp. xx-xx). Uitgever. https://doi.org/xxxx


Voorbeelden

  • Google Books
    Arntz, A. (2008). Een beknopte geschiedenis van schematherapie. In M. van Vreeswijk, J. Broersen & M. Nadort (Reds.), Handboek schematherapie: Theorie, praktijk en onderzoek (pp. 9-16). Bohn Stafleu van Loghum. Geraadpleegd op 10 augustus 2021, van https://books.google.nl/books?id=T1a1vKgOI_0C

    Tekst: (Arntz, 2008)
    of: Arntz (2008)
     
  • E-book, website organisatie
    Grootegoed, E. (2012). Tussen zelfredzaamheid en eigen regie: Wmo en de autonomieparadox. In J. Steyaert & R. Kwekkeboom (Reds.), De zorgkracht van sociale netwerken (pp. 72-80). Movisie. Geraadpleegd op 3 juni 2021, van https://www.movisie.nl/publicatie/zorgkracht-sociale-netwerken
     
    Tekst: (Grootegoed, 2012)
    of: Grootegoed (2012)
     
  • E-book met DOI
    Martens, R., & Moerkerke, G. (2017). Ontwikkelen van toetsbeleid. In H. van Berkel, A. Bax, & D. Joosten-ten Brinke (Reds.), Toetsen in het hoger onderwijs (4e herziene druk, pp. 51-63). Bohn Stafleu van Loghum. https://doi.org/10.1007/978-90-368-1679-3_5
     
    Tekst: (Martens & Moerkerke, 2017)
    of: Martens en Moerkerke (2017)

 
            

3 Tijdschriftartikel

Tijdschriftartikelen kunnen op papier en online worden geraadpleegd, onderstaande richtlijnen zijn voor beide verschijningsvormen van toepassing.

  • Tussenvoegsels ('van de', 'van den', etc.) komen voor de achternaam en worden voluit geschreven, bijvoorbeeld: Van den Berg, G. H.
  • De belangrijkste woorden uit de titel van het tijdschrift worden met hoofdletters geschreven.

 

- 3.1 Papier

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het artikel. Naam Tijdschrift, jaargang(nummer), eerste paginanummer-laatste paginanummer.


Voorbeelden papier

  • Schilder, L., & Kwakman, K. (2005). Het versterken van de professionele identiteit door leren in gemeenschappelijkheid. Sociale Interventie, 14(3), 17-28.

    Tekst: (Schilder & Kwakman, 2005)
    of: Schilder en Kwakman (2005)
     
  • Smeijsters, H., Beurskens, S., Reverda, N., Gielen, X., & Pénzes, I. (2012). Het evidence beest in de vaktherapie: Een verheldering van de begrippen evidence based practice en practice based evidence. Tijdschrift voor Vaktherapie, 8(2), 11-18.

    Tekst: (Smeijsters et al., 2012)
    of: Smeijsters et al. (2012)
      
  • Van Ouwerkerk, D., & Van der Grinten, J. (2004). De kracht van zacht: Wat mannen over vrouwelijke vergaderstijlen kunnen leren. Interne Communicatie, 3(4), 11-13.

    Tekst: (Van Ouwerkerk & Van der Grinten, 2004)
    of: Van Ouwerkerk en Van der Grinten (2004)

     

- 3.2 Online

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het artikel. Naam Tijdschrift, jaargang(nummer), eerste paginanummer-laatste paginanummer. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het artikel. Naam Tijdschrift, jaargang(nummer), eerste paginanummer-laatste paginanummer. https:/doi.org/xxxx

  • Indien bekend worden datum van raadplegen en de link vervangen door de DOI, een unieke URL waarmee de pagina altijd terug te vinden is. De DOI staat aan het begin van het artikel en/of op de pagina van de uitgever.
  • Zie ook The APA-Team: Links ja of nee? [2] - DOI.


Voorbeelden online (geen DOI)

  • Haeyen, S., Kolijn, J., Hoek, P., & Van Hooren, S. (2020). Vaktherapie in coronatijd: Uitbraak van innovatie? Over online werken en de inzet van digitale middelen. Tijdschrift voor Vaktherapie, 16(4), 2-10. Geraadpleegd op 10 augustus 2021, van https://databank.vaktherapie.nl/download/?id=316903

    Tekst: (Haeyen et al., 2020)
    of: Haeyen et al. (2020)
     
  • Kaplan Akilli, G. (2005). User satisfaction evaluation of an educational website. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 4(1), 85-92. Geraadpleegd op 18 maart 2015, van http://www.tojet.net/articles/v4i1/4111.pdf

    Tekst: (Kaplan Akilli, 2005)
    of: Kaplan Akilli (2005)


Voorbeelden DOI

  • Herbst, D. M., Griffith, N. R., & Slama, K. M. (2014). Rodeo cowboys: Conforming to masculine norms and help-seeking behaviors for depression. Journal of Rural Mental Health, 38(1), 20-35. https://doi.org/10.1037/rmh0000008 

    Tekst: (Herbst et al., 2014)
    of: Herbst et al. (2014)
     
  • Kooijmans, M. (2016). Jongeren verleiden uit de criminaliteit te blijven: Onderzoek naar talentgericht jongerenwerk. Vakblad Sociaal Werk, 17(6), 25-27. https://doi.org/10.1007/s12459-016-0105-z

    Tekst: (Kooijmans, 2016)
    of: Kooijmans (2016)
     
  • Peacock, K. (2012). Museum education and art therapy: Exploring an innovative partnership. Art Therapy, 29(3), 133-137. https://doi.org/10.1080/07421656.2012.701604

    Tekst: (Peacock, 2012)
    of: Peacock (2012) 
     

Voorbeeld artikel alleen online op website tijdschrift

 

4 Krantenartikel

Krantenartikelen kunnen op papier en online worden geraadpleegd, onderstaande richtlijnen zijn voor beide verschijningsvormen van toepassing.

  • Tussenvoegsels ('van de', 'van den', etc.) komen voor de achternaam en worden voluit geschreven, bijvoorbeeld: Van den Berg, G. H.
  • De belangrijkste woorden uit de titel van de krant worden met hoofdletters geschreven.
  • Bij het ontbreken van een auteur komt de titel vooraan te staan, in de tekst wordt dan verwezen met de titel tussen dubbele aanhalingstekens. 

       

- 4.1 Papier

Auteur, A. (jaar, dag maand). Titel van het artikel. Naam Krant, p. X.


Voorbeelden papier

  • Havelaar, R. (2006, 13 december). Student leert minder uren omdat hij werkt. De Volkskrant, p. 13.

    Tekst: (Havelaar, 2006)
    of: Havelaar (2006)
     
  • Kennedy, J. C. (2006, 29 april). Geen allahu akbar, wel anders eten: Nederland worstelt met diversiteit en gelijkwaardigheid. NRC Handelsblad: Opinie & Debat, p. 13.
     
    Tekst: (Kennedy, 2006)
    of: Kennedy (2006)
     
  • Nederland verspreidt wereldwijd veel spyware. (2006, 15 mei). Metro, p. 7.
     
    Tekst ("Nederland verspreidt wereldwijd veel spyware", 2006)
    of: "Nederland verspreidt wereldwijd veel spyware" (2006)

  

- 4.2 Online

Auteur, A. (datum). Titel van het artikel. Naam Krant. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

  • Voor online nieuwsdiensten, bijvoorbeeld NU.nl, NOS of RTL Nieuws, zie 5.1 Webpagina.
  • Bij artikelen uit databanken, bijvoorbeeld Nexis Uni, worden de naam van de databank, raadpleegdatum en URL niet vermeld. 


Voorbeelden online

Voorbeeld Nexis Uni

  • Friedrichs, S. (2019, 31 oktober). Woningtekort enorm: Nijmegen in top drie. De Gelderlander.

    Tekst: (Friedrichs, 2019)
    of: Friedrichs (2019)


       

5 Internetbron

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het document. Naam website. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx

            

- 5.1 Webpagina

Auteur, A. (jaartal, dag maand). Titel van de webpagina. Naam website. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

  • Als de webpagina naast een jaartal ook maand en/of dag vermeldt, wordt deze eveneens in de bronvermelding genoemd; in de tekst wordt alleen het jaartal vermeld.
  • Het jaar van copyright, bijvoorbeeld © 2018, is niet hetzelfde als jaar van publicatie. Noteer als er alleen een jaar van copyright genoemd wordt z.d. (=zonder datum).
  • Als de naam van de organisatie en de naam van de website gelijk zijn wordt de naam van de website weggelaten.
  • Zie ook The APA-Team: Medische websites


Voorbeelden

   

- 5.2 Online naslagwerken

Begrip. (jaar, dag maand). In Naam naslagwerk. Geraadpleegd op dag maand jaar van http://xxxx

  • Bij het ontbreken van een datum wordt 'z.d.' (zonder datum) gebruikt. Het jaar van copyright wordt niet vermeld.
  • Zie ook The APA-Team: Wikipedia

 
Voorbeelden

Zie ook The APA-Team: Woordenboeken
 

  

- 5.3 Databanken

Auteur, A. (jaartal, dag maand). Titel van de webpagina. Naam databank. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

  • Bij het ontbreken van een auteur begint de vermelding met de titel van de webpagina.
  • Zie ook The APA-Team: Cochrane.


Voorbeelden

       

- 5.4 Sociale media

Auteur, A. (jaar, dag maand). Inhoud bericht tot maximaal 20 woorden [Omschrijving]. Medium. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx

  • Als de persoonsnaam bekend is, zet deze dan vooraan gevolgd door de gebruikersnaam tussen vierkante haakjes. Als alleen een gebruikersnaam bekend is, noteer deze dan zonder vierkante haakjes.
  • Neem hastags, emoji's, links, etc. over zoals deze in het bericht staan.
  • Zie ook The APA-Team: Twitter
  • Zie ook The APA-Team: Pinterest
  • Zie ook The APA-Team: Instagram


Voorbeelden

  • Facebook
    HAN University of Applied Sciences. (2021, 5 juni). Over enkele dagen beginnen de Olympische Spelen in Tokio, met maar liefst zeven HAN-studenten die voor ons land gaan strijden [Status update]. Facebook. Geraadpleegd op 10 augustus 2021, van https://edu.nl/r643j

    Tekst: (HAN University of Applied Sciences, 2021)
    of: HAN University of Applied Sciences (2021)
     
  • Instagram
    National Geopgraphic [@natgeo]. (2021, 15 juli). Photo by Keith Ladzinski @ladzinski / A female jaguar descends a tree in Brazil’s Pantanal region, pausing to lock eyes with my camera [Foto]. Instagram. Geraadpleegd op 10 augustus 2021, van https://www.instagram.com/p/CRUw2GQMuhc/
      
    Tekst: (National Geopgraphic, 2021)
    of: National Geopgraphic (2021)
     
  • Twitter
    Obama, B. [@BarackObama]. (2020, 5 juni). I wrote out some thoughts on how to make this moment a real turning point to bring about real change [Tweet]. Twitter. Geraadpleegd op 8 juni 2020, van https://twitter.com/BarackObama/status/1267459874788646912
     
    Tekst: (Obama, 2020)
    of: Obama (2020)

      

- 5.5 Pdf op website

Auteur, A. (jaartal). Titel document. Uitgever. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

  • Zowel de directe link als de pagina waar het document gedownload kan worden mag gebruikt worden.
  • In de tekst en in de bronnenlijst wordt alleen het jaartal genoemd, ook als het document een maand en dag vermeldt.
  • Zie ook The APA-Team: Pdf


Voorbeelden

  • Pdf met auteurs
    Kruijswijk, W., Van der Veer, M., Brink, C., Calis, W., Van de Maat, J. W., & Redeker, I. (2014). Aan de slag met sociale netwerken: De 44 meest bekende methoden verzameld. Movisie. Geraadpleegd op 18 oktober 2021, van https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/publication-attachment/Aan-de-slag-met-sociale-netwerken%20%5BMOV-2237000-1.1%5D.pdf

    Tekst: (Kruijswijk et al., 2014)
    of: Kruijswijk et al. (2014)
     
  • Pdf met samenstellers/redacteurs
    Buitink, J., & Steenmeijer, J. (Samenst. & Reds.). (2018). Beroepscode voor de sociaal werker. Sociaal Werk Nederland. Geraadpleegd op 13 april 2021, van https://www.sociaalwerknederland.nl/?file=15783&m=1521200969&action=file.download

    Tekst: (Buitink & Steenmeijer, 2018)
    of: Buitink en Steenmeijer (2018)
     
  • Pdf met organisatie als auteur
    Gezondheidsraad. (2015). Richtlijnen goede voeding 2015. Geraadpleegd op 9 oktober 2017, van https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/gezonde-voeding/richtlijnen-goede-voeding-2015

    Tekst: (Gezondheidsraad, 2015)
    of: Gezondheidsraad (2015)
     
  • Pdf met meerdere organisaties
    CGMV vakorganisatie voor christenen, CNV Zorg & Welzijn, FNV Zorg & Welzijn, HCF, NU’91, RMU Sector Gezondheidszorg en Welzijn ‘Het Richtsnoer’, & V&VN. (2015). Beroepscode van Verpleegkundigen en Verzorgenden: Leidraad voor je handelen als professional. Geraadpleegd op 8 oktober 2019, van https://www.nursing.nl/PageFiles/13935/001_1420709885774.pdf

    Tekst: (CGMV vakorganisatie voor christenen et al., 2015)
    of: CGMV vakorganisatie voor christenen et al. (2015)

    Eventuele tweede en latere verwijzingen, tekst: (CGMV et al., 2015)
    of: CGMV et al. (2015)
     
  • Pdf met meerdere auteurs en organisaties
    Domensino, A., Middag-van Spanje, M., Smeets, S., Van Haastregt, J., & Van Heugten, C. (z.d). De uitkomsten van Hersenz op de korte en lange termijn [Factsheet]. Maastricht University; Expertisecentrum Hersenletsel Limburg; Hersenz. Geraadpleegd op 21 september 2021, van https://www.hersenletsellimburg.nl/sites/default/files/2021-03/Factsheet%20Hersenz%20FU.pdf
     
    Tekst: (Domensino et al., z.d.)
    of: Domensino et al. (z.d.)

    N.B. De toevoeging [Factsheet] is niet verplicht, maar geeft meer informatie over de inhoud van de pdf.
     
  • Pdf met redacteurs en projectgroep
    Schuurmans, M., Lambregts, J., Projectgroep V&V 2020, Grotendorst, A. (Reds.), & Van Merwijk, C. (Eindred.). (2012). Verpleegkundigen & Verzorgenden 2020: Deel 3: Beroepsprofiel Verpleegkundigen. V&V 2020. Geraadpleegd op 5 mei 2020, van https://edu.nl/ayqqr

    Tekst: (Schuurmans et al., 2012)
    of: Schuurmans et al. (2012)
      
  • Pdf zonder auteur of organisatie
    Beroepsprofiel psychomotorisch therapeut. (2009). Geraadpleegd op 12 april 2018, van https://rijkepmt.nl/images/beroepsprofiel%20pmt%202009.pdf

    Tekst: (Beroepsprofiel psychomotorisch therapeut, 2009)
    of: Beroepsprofiel psychomotorisch therapeut (2009)

    

- 5.6 OnderwijsOnline, Work, Teams

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel document [Omschrijving]. Naam platform. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx

  • OnderwijsOnline, Work en Teams zijn elektronische leeromgevingen van de HAN University of Applied Sciences die alleen toegankelijk zijn na inlog.


Voorbeelden

6 Afstudeeropdracht, stageverslag, proefschrift, etc.

Afstudeeropdrachten, stageverslagen, proefschriften, etc. kunnen op papier en online worden geraadpleegd, onderstaande richtlijnen zijn voor beide verschijningsvormen van toepassing.

                   

- 6.1 Papier

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van publicatie [Omschrijving]. Naam onderwijsinstelling.
 

Voorbeelden

  • Proefschrift
    Van Oijen, S. (2010). Resultaat van pleegzorgplaatsingen: Een onderzoek naar breakdown en de ontwikkeling van adolescente pleegkinderen bij langdurige pleegzorgplaatsingen [Proefschrift]. Rijksuniversiteit Groningen.
     
    Tekst: (Van Oijen, 2010)
    of: Van Oijen (2010)
     
  • Proefschrift bij externe uitgever
    De Jonge, E. A. (2015). Beelden van de professional: Inspiratiebronnen voor de professionalisering [Proefschrift, Universiteit Utrecht]. Uitgeverij Eburon.

    Tekst: (De Jonge, 2015)
    of: De Jonge (2015)
     
  • Bachelorthese
    Wolff, B. (2006). De invloed van de hulpvraag in de nazorg bij getroffenen van de vuurwerkramp in Enschede [Bachelorthese]. Universiteit Twente.

    Tekst: (Wolff, 2006)
    of: Wolff (2006)
     
  • Oratie, (intree)rede
    Vermetten, H. G. J. M. (2014). Strijd van binnen [Oratie]. Universiteit van Leiden.
     
    Tekst: (Vermetten, 2014)
    of: Vermetten (2014)
     
  • Afstudeeropdracht
    Rijk, L. (2020). The art of hope: Een kwalitatief onderzoek naar kunst en hoop bij jonge vluchtelingen [Afstudeeropdracht]. HAN University of Applied Sciences.
     
    Tekst: (Rijk, 2020)
    of: Rijk (2020)
     
  • Stageverslag
    Arends, F. (2009). Placement report: TWK Municipality Grabouw [Stageverslag]. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.

    Tekst: (Arends, 2009)
    of: Arends (2009)

  
 

- 6.2 Online

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van publicatie [Omschrijving]. Naam databank. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx


Voorbeelden

  • Oratie, (intree)rede
    Vermetten, H. G. J. M. (2014). Strijd van binnen [Oratie]. Leiden University Scholary Publications. Geraadpleegd op 1 november 2017, van https://hdl.handle.net/1887/26061

    Tekst: (Vermetten, 2014)
    of: Vermetten (2014)
     
  • Afstudeeropdracht
    Engberts, S., Teerink, L., Dekkers, K., & Van Tintelen, E. (2011). Kwaliteitszorg: Ergotherapie bij (vrije)tijdsbesteding van bewoners van verpleeghuis Joachim & Anna: Een analyse van de huidige situatie en een implementatievoorstel [Afstudeeropdracht]. HBO Kennisbank.
     
    Tekst: (Engberts et al., 2011)
    of: Engberts et al. (2011)

    N.B. Bij verwijzingen naar de HBO Kennisbank hoeven de raadpleegdatum en de URL niet genoemd te worden, het mag wel. Omdat de databank uniek is volstaat hier HBO Kennisbank.

        
           

7 Informele publicatie (rapport, brochure, handleiding, etc.)

Onder informele publicaties, ook grijze literatuur genoemd, vallen brochures, rapporten, handleidingen, etc. Informele publicaties kunnen op papier en online worden geraadpleegd, onderstaande richtlijnen zijn voor beide verschijningsvormen van toepassing.

  • Tussen de ronde haken kunnen ter identificatie aanvullende gegevens zoals editie, deel-, uitgaven- of volumenummer worden opgenomen.
  • Indien nodig kan tussen vierkante haken een omschrijving ter identificatie worden gegeven voor minder gangbare informele publicaties, zoals brochures, beleidsnota’s, persberichten, etc.
  • Kijk bij twijfel over de bron over hoe deze in de publicatie genoemd wordt (rapport, brochure, infographic, etc.) en neem deze omschrijving over.
  • Als de omschrijving van de bron ook in de titel staat komt de omschrijving tussen haakjes te vervallen.

        

- 7.1 Papier

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van publicatie (Omschrijving en/of nummer). Uitgever.

  • Als de organisatie gelijk is aan de uitgever (zie tweede voorbeeld) komt de naam van de uitgever te vervallen.


Voorbeelden

  • Drogendijk, A. N., Van der Velden, P. G., Kleber, R. J., & Gersons, B. P. R. (2004). Leidende en misleidende verwachtingen: Een kwalitatief onderzoek onder Turkse getroffenen van de vuurwerkramp Enschede omtrent de psychosociale nazorg (Rapportnummer IvP 99 2004 1). Instituut voor Psychotrauma.

    Tekst: (Drogendijk et al., 2004)
    of: Drogendijk et al. (2004)
     
  • Voedingscentrum. (2005). Dieet bij diabetes mellitus (Brochure nr. 841).

    Tekst: (Voedingscentrum, 2005)
    of: Voedingscentrum (2005)

  

- 7.2 Online

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van publicatie (Omschrijving en/of nummer). Uitgever. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx


Voorbeelden

  • Cuelenaere, R., Ligterink, N., & Stelwagen, U. (2020). Actualisatie CO2-waarden nieuwe personenauto’s en inschatting CO2-waarde 2021 (R10826). TNO. Geraadpleegd op 18 mei 2021, van https://www.tno.nl/media/16582/actualisatie-co2-waarden-nieuwe-personenauto-s-en-inschatting-co2-waarde-2021.pdf

    Tekst: (Cuelenaere et al., 2020)
    of: Cuelenaere et al. (2020)
     
  • Geels, Z. E., Herbold, J. A., Van den Heuvel, S. C. J., Janse, M. A., De Jongh, M. M., Van Schoor, & Vellenga, C. B. L. A. (2021). Lieve Mark: S.O.S. Studenten Onderzoeken Samen: Onderzoek naar welzijn, behoeftes en meningen van studenten tijdens de coronapandemie (Onderzoeksrapport). Thuis Besmet. Geraadpleegd op 18 mei 2021, van https://thuisbesmet.nl/media/lieve-mark-rapport.pdf
     
    Tekst: (Geels et al., 2021)
    of: Geels et al. (2021)
     
  • Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. (2020). Ongekend onrecht (Verslag). Tweede Kamer der Staten-Generaal. Geraadpleegd op 18 mei 2021, van https://edu.nl/amcgu
     
    Tekst: (Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, 2020)
    of: Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (2020)
     
  • Raad voor de Rechtspraak. (2018). Kindgesprek [Brochure]. Geraadpleegd op 4 november 2020, van https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/R007-Kindgesprek.pdf
     
    Tekst: (Raad voor de Rechtspraak, 2018)
    of: Raad voor de Rechtspraak (2018)


           

8 Audiovisueel materiaal

Audiovisuele bronnen kunnen via een medium (dvd, cd-rom, tv-uitzending, etc.) en online worden geraadpleegd, onderstaande richtlijnen zijn voor beide verschijningsvormen van toepassing.

  • Bij een gedeelte uit een programma, bijvoorbeeld een reportage of de afleveringstitel van een serie, wordt alleen de titel van het programma cursief gezet, met de toevoeging "in", en indien bekend de naam van een maker van het gehele programma.
  • Zie voor een eigen gemaakte video The APA-Team: Videoverslag

     

- 8.1 Dvd, televisie-uitzending, cd-rom

Auteur, A. (Functie). (jaar van uitgave of datum). Titel [Omschrijving]. Uitgever.


Voorbeelden

  • Tv-uitzending
    Herblot, N. (Regisseur). (2016, 21 september). Kind van de rekening [Aflevering tv-programma]. In M. Blaas (Eindred.), Zembla. VARA; NPS.

    Tekst (Herblot, 2016)
    of: Herblot (2016)
     
  • Aflevering tv-serie
    Ebbinge, D., & De Jonge, J. (Regisseurs). (2019, 7 april). Lievelingsjuf (Seizoen 2, aflevering 1) [Aflevering tv-serie]. In I. Menning (Producent), De luizenmoeder. BING Film & TV; AVROTROS.

    Tekst: (Ebbinge & De Jonge, 2019)
    of: Ebbinge en De Jonge (2019)
     
  • Speelfilm
    Lürsen, J. (Regisseur). (2008). Alles is liefde [Film]. Motel Films; Fu Works.

    Tekst: (Lürsen, 2008)
    of: Lürsen (2008)
     
  • Cd-rom
    Oomkes, F. R. (2005). Training als beroep: Sociale en interculturele vaardigheid [Cd-rom]. Boom.

    Tekst: (Oomkes, 2005)
    of: Oomkes (2005)

         

- 8.2 Online

Auteur, A. (Functie). (jaar van uitgave of datum). Titel [Omschrijving]. Uitgever/Filmmaatschappij. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://url

  • Bij online videobestanden (streaming video) wordt de datum van raadplegen en de link genoemd. Met de toevoeging [Videobestand] kan worden benadrukt dat naar de video wordt verwezen en niet naar de tekst maar dit is niet verplicht.
  • Bij streaming diensten zoals Netflix of NPO Start wordt de naam van het platform of de URL niet vermeld.
  • Zie ook The APA-Team: Podcasts.


Voorbeelden

  • YouTube
    NewsPoliticsInfo. (2010, 4 april). Martin Luther King's last speech: "I've been to the mountaintop" [Video]. YouTube. Geraadpleegd op 26 mei 2015, van
    https://www.youtube.com/watch?v=Oehry1JC9Rk

    Tekst: (NewsPoliticsInfo, 2010)
    of: NewsPoliticsInfo (2010)
     
    Zie ook The APA-Team: YouTube
     
  • HAN Video
    Voerman, E. (Presentator). (2017, 19 juni). Adviesrapport: Tips bij het schrijven [Video]. HAN Video. Geraadpleegd op 13 november 2020, van https://video.han.nl/p2gplayer/Player.aspx?id=cCraFE

    Tekst: (Voerman, 2017)
    of: Voerman (2017)

    Tip: zoek in HAN Video op bijvoorbeeld de titel om alle gegevens te vinden.
     
  • Tv-uitzending op Beeld en Geluid op school
    De la Rive Box, N. (Presentator). (2015, 25 september). Cyberpesten [Aflevering tv-programma]. Het klokhuis. NPS.
     
    Tekst: (De la Rive Box, 2015)
    of: De la Rive Box (2015)
       
  • Tv-uitzending op NPO Start
    Hoffmann, H. (Regisseur & Samenst.). (2013, 26 mei). House, pillen en extase [Aflevering tv-programma]. In K. van den Born & Y. Nijland (Eindreds.), Andere tijden. NPS.

    Tekst: (Hoffmann, 2013)
    of: Hoffmann (2013)
     
  • Netflix - aflevering serie
    Brock, T. (Director). (2008). Gray matter (Seizoen 1, Aflevering 5) [Aflevering tv-serie]. In V. Gilligan & M. Johnson (Executive producers), Breaking bad. High Bridge; Gran Via Productions; Sony Pictures Television.
     
    Tekst: (Brock, 2008)
    of: Brock (2008)
     
  • Netflix - film
    DuVernay, A. (Director). (2016). 13th [Film]. Forward Movement; Kandoo Films; Netflix.

    Tekst: (DuVernay, 2016)
    of: DuVernay (2016)

    N.B. In dit voorbeeld is Netflix één van de filmproducenten.


   

9 Afbeeldingen (tabel of figuur)

De APA-richtlijnen maken onderscheid in twee type afbeeldingen: tabellen (informatie die horizontaal en verticaal kan worden gelezen verdeeld over kolommen en rijen) en figuren (alle overige afbeeldingen: foto, illustratie, diagram, etc.).

Wanneer een afbeelding (foto, tabel, figuur, etc.) uit een boek, tijdschrift, internet, etc. wordt de originele bron in de bronnenlijst genoemd, er staat een verwijzing in de tekst en onder de afbeelding, inclusief copyrightvermelding.
Er bestaan diverse variaties (tabel of figuur, uit boek, tijdschrift, internetbron, etc.), zie onderstaande links van het weblog The APA-Team of de handleiding voor uitleg. 

 
Voorbeeld figuur uit boek, verwijzing met overname afbeelding

  • Tekst
    ... zoals te zien is op Figuur 1 geeft ...
    N.B. Geef een eigen nummering aan de overgenomen afbeelding(en).
     
  • Boven afbeelding
    Figuur 1

    Relatie tussen uitgaan en studieresultaten
     
  • Onder afbeelding
    Opmerking. Overgenomen (of: Aangepast overgenomen) uit Basisboek methoden en technieken (p. 66) door B. Baarda et al., 2017, Noordhoff Uitgevers. Copyright 2017, Baarda e.a.
     
    N.B. Bij overname van een afbeelding wordt ook het copyright (auteursrecht) vermeld. Bij boeken staat dit meestal op de eerste pagina.
     
  • Bronnenlijst
    Baarda, B., Bakker, E., Fischer, T., Julsing, M., Van der Hulst, M., Van Vianen, R., & De Goede, M. (2017). Basisboek methoden en technieken: Kwantitatief praktijkgericht onderzoek op wetenschappelijke basis (6e druk). Noordhoff Uitgevers.


                   

10 Octrooi

Octrooien (ook patenten genoemd) kunnen op papier en online worden geraadpleegd, onderstaande richtlijnen zijn voor beide verschijningsvormen van toepassing.
        

- 10.1 Papier

Uitvinder, A. (Jaar van vastlegging octrooi). Titel octrooi (Nummer octrooi). Octrooibureau.


Voorbeeld

  • Rem, P. C., Fraunholcz, N. O., & Dalmijn, W. L. (2001). Werkwijze voor het scheiden van deeltjes in een vloeibaar medium en een inrichting daarvoor (NL C 1013087). Bureau voor de Industriële Eigendom Nederland.

    Tekst: (Rem et al., 2001)
    of: Rem et al. (2001)

      

- 10.2 Online

Uitvinder, A. (Jaar van vastlegging octrooi). Titel octrooi (Nummer octrooi). Octrooibureau. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://xxxx


Voorbeelden

   
   

11 Muziek

  • Bij een verwijzing naar een album maakt het niet uit of deze op cd of via een streaming dienst beluisterd is.
  • Noteer bij klassieke werken de naam van de componist en tussen haakjes de uitvoerende(n).
  • Bij een songtekst in een boek of op internet (inclusief bladmuziek) gelden de richtlijnen voor Boek of Internetbron.  

     
  

- 11.1 Muziekalbum

Artiest, A. (jaar van uitgave). Naam album [Naam drager]. Uitgever.


Voorbeelden

  • The Beatles. (1969). Abbey Road [Album]. EMI.

    Tekst: (The Beatles, 1969)
    of: The Beatles (1969)
     
  • Van Beethoven, L. (2010). Beethoven piano sonatas [Album opgenomen door Arthur Jussen & Lucas Jussen]. Universal Music. (Origineel werk gepubliceerd tussen 1782 en 1822)
     
    Tekst: (Van Beethoven, 1782-1822/2010)
    of: Van Beethoven (1782-1822/2010)

 
 

 

- 11.2 Online

Artiest, A. (jaar van uitgave). Titel track. Naam website. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

  • Vermeld alleen de URL als het muziekbestand alleen op een online platform is gepubliceerd.


Voorbeeld


          

12 Computerprogramma/App

Auteur, A. (jaar van uitgave). Naam van programma (Versienummer) [Omschrijving van inhoud]. Uitgever.

  • Voor standaardprogramma’s als Word, Excel, Photoshop en SPSS hoeven geen referenties gegeven te worden.

 
Voorbeeld computerprogramma

  • ATLAS.ti (Version 9.1) [Computerprogramma]. (2021). ATLAS.ti
    Scientific Software Development.
     
    Tekst: (ATLAS.ti, 2021)
    of: ATLAS.ti (2021)

Voorbeeld app

  • Hersenstichting. (2021). Ommetje lopen (Versie 3.5.7) [App]. Geraadpleegd op 10 augustus 2021, van https://play.google.com/store
     
    Tekst: (Hersenstichting, 2021)
    of: Hersenstichting (2021)

  

13 Dataset

Eigenaar van de set. (jaar van uitgave). Naam van het bestand (Versienummer) [Dataset]. Uitgever.

  • Datasets bestaan uit onderzoeksgegevens (“ruwe data”) die in een document zijn gebruikt voor bijvoorbeeld een tabel.
  • Als er geen versienummer is wordt deze niet genoemd.
  • Wanneer het bestand van internet afkomstig is wordt de zin “Geraadpleegd op [dag maand jaar], van http://xxxx” toegevoegd.

 
Voorbeeld

  • Basisschool De Regenboog. (2012). Begrijpend lezen groep 4 t/m 8 [Dataset]. Cito LOVS.

    Tekst: (Basisschool De Regenboog, 2012).
    of: Basisschool De Regenboog (2012)

      

14 Spel

Auteur, A. (jaar van uitgave). Titel van het spel. Uitgever.

  • Als uit de titel niet duidelijk wordt dat het om een spel gaat kan dit tussen vierkante haken achter de titel worden toegevoegd maar dit is niet verplicht.
  • Indien apart genoemd kan de functie van de maker tussen haakjes vermeld worden.
  • Voor computerspellen, zie Computerprogramma/App.

 
Voorbeelden

  • Blaauw, E. (2015). Puber coachkaarten: Ontdek je talent [Spel]. Pica.

    Tekst: (Blaauw, 2015)
    of: Blaauw (2015)
     
  • De Roy, A., & Lomans, M. (2015). Spelen met talenten: Originele en doeltreffende loopbaanvragen (herziene versie) [Spel]. Thema.

    Tekst: (De Roy & Lomans, 2015)
    of: De Roy en Lomans (2015)
     
  • Gerrickens, P. (2012). Kwaliteitenspel (22e, gewijzigde druk). Gerrickens training & advies.

    Tekst: (Gerrickens, 2012)
    of: Gerrickens (2012)
     
  • Spanjers, E. (Idee & realisatie). (2014). Een steekje los? Een eigenwijs spel (2e herziene druk). Zorgbelang Gelderland.

    Tekst: (Spanjers, 2014)
    of: Spanjers (2014)

  

15 Interview

Bij een gepubliceerd interview gelden de richtlijnen voor het materiaal waarin het interview is opgenomen (zie Boek, Internetbron, etc.).

De persoon (of personen) die geïnterviewd wordt is niet de maker van het interview en wordt niet in de bronnenlijst genoemd, uiteraard kan deze persoon wel in de tekst geciteerd of geparafraseerd worden.

Voor een zelf gehouden interview, zie APA: Eigen onderzoek - Persoonlijke communicatie.


Voorbeeld

  • Van Nieuwkerk, M. (Interviewer). (2021, 17 mei). Máxima 50 jaar​ [Tv-uitzending]. NOS.

    Tekst: (Van Nieuwkerk, 2021)
    of: Van Nieuwkerk (2021)

  
             

16 Overige voorbeelden

Kijk voor uitleg over onderstaande onderwerpen op het weblog The APA-Team:

    

Laatste aanvulling: 22 oktober 2021