Juridische bescherming

Hoe voldoe ik bij mijn onderzoek aan wetten, regels en beleid?

Bij het doen van onderzoek zijn er vanuit juridisch perspectief meerdere zaken waarmee rekening moet worden gehouden. Neem in geval van vragen contact op met de afdeling Juridische Zaken.

Datamanagement en archivering
Voor onderzoek hebben we gegevens nodig en onderzoek levert gegevens op. Gegevens dienen te worden beheerd en gearchiveerd

Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit
De Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit is een document dat is vastgesteld door o.a. de Vereniging Hogescholen (VH) en Vereniging van Universiteiten (VSNU). Het beschrijft gewenst gedrag van medewerkers en studenten bij het verrichten van praktijkgericht onderzoek. De gedragscode hangt ook nauw samen met het Handboek Kwaliteitszorg Onderzoek.

Geheimhouding
Een geheimhoudingsovereenkomst, ook wel non-disclosure agreement (NDA) genoemd, biedt de betrokken partijen de mogelijkheid om vertrouwelijke informatie uit te wisselen. In de overeenkomst wordt afgesproken welke informatie geheim is, voor welk doel deze wordt verstrekt en wat de ontvangende partij wel en niet mag doen. Een geheimhoudingsovereenkomst is maatwerk, neem voor het opstellen ervan contact op met de afdeling Juridische Zaken

Intellectueel eigendom
Intellectueel eigendom is de verzamelnaam voor rechten op intellectuele creaties, zoals teksten, foto's, software, uitvindingen, merknamen en waardevolle kennis.
Voor specifieke vragen over het auteursrecht kun je terecht bij het Auteursrecht Informatie Punt.

Overeenkomsten
Indien er in het kader van onderzoek wordt samengewerkt met andere partijen, dan is een samenwerkingsovereenkomst zeer wenselijk en soms ook vereist (bij bijvoorbeeld subsidieprojecten). In een overeenkomst worden de rechten en plichten van alle betrokken partijen duidelijk vastgelegd. Ook kan er iets worden opgenomen over onderzoeksdata, intellectuele eigendomsrechten, geheimhouding en aansprakelijkheid. Overeenkomsten zijn maatwerk, neem voor het opstellen ervan contact op met de afdeling Juridische Zaken.

Algemene Verordening Gegevensbescherming
De algemene verordening gegevensbescherming (AVG) ziet op het rechtmatig omgaan met persoonsgegevens. De belangrijkste aandachtspunten zijn:
- Persoonsgegevens moeten worden verwerkt op een wijze die ten aanzien van de betrokkene (degene van wie persoonsgegevens worden verwerkt) rechtmatig, behoorlijk en transparant is.
- Persoonsgegevens mogen alleen voor welbepaalde, vooraf uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verzameld en mogen vervolgens niet verder op een met die doeleinden onverenigbare wijze worden verwerkt.
- Uitgangspunt is dat er niet meer gegevens mogen worden verwerkt dan noodzakelijk is (‘’minimale gegevensverwerking)’’.
- De betrokkene moet ten minste op de hoogte zijn van de identiteit van de organisatie of persoon die deze persoonsgegevens verwerkt en van het doel van de gegevensverwerking.
- De gegevensverwerking moeten op een passende manier worden beveiligd. Voor bijzondere gegevens, zoals over ras, gezondheid en geloofsovertuiging, gelden extra strenge regels.

Een inbreuk op de beveiliging die leidt tot bijvoorbeeld diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens dient direct aan de Servicedesk gemeld te worden.
Indien een derde voor de HAN verzamelde persoonsgegevens gaat verwerken (of andersom) is er een verwerkersovereenkomst vereist (er is een HAN-model verwerkersovereenkomst. Deze is te vinden op Insite).
Anonieme gegevens vallen niet onder de AVG en mogen zonder bezwaren gebruikt en met anderen worden gedeeld. Let op, het kan gebeuren dat anonieme gegevens gecombineerd met andere -mogelijk ook anonieme- gegevens, tóch gegevens opleveren die het mogelijk maken de identiteit van een betrokkene te achterhalen. Daarmee worden anonieme gegevens dan indirect identificerende gegevens en dan is toch de AVG van toepassing

Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen
Onderzoek met mensen moet een medisch-ethische toets ondergaan als het valt onder de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO). Onderzoek valt onder de WMO als aan de volgende twee voorwaarden is voldaan:
- er is sprake van medisch-wetenschappelijk onderzoek, en
- personen worden aan handelingen onderworpen of hen worden gedragsregels opgelegd.

Wetenschappelijk onderzoek is onderzoek waarbij men door het op systematische wijze vergaren en bestuderen van gegevens een antwoord kan geven op de onderzoeksvraag en tot algemeen geldende uitspraken en nieuwe conclusies kan komen.
Voor FGGM is de Adviescommissie Praktijkgericht Onderzoek opgericht.